Aibítir

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire


Is litreacha iad aibítir a bhaineann le teanga scríofa agus iad in ord áirithe. Tá an scríbhneoireacht bunaithe orthu. Chum na Seimítigh an chéad aibítir ceithre mhíle bliain ó shin. Bunaíodh an aibítir sin ar phictiúiríní a chuireadh idéithe in iúl. Fuair na Gréagaigh an aibítir ó phobal Seimíteach, na Féinícigh, a bhunaigh cathair chumhachtach i dtuaisceart na hAfraice, An Chartaig. Fuair na Rómhánaigh an aibítir ó na Gréagaigh agus úsáidtear an aibítir Laidineach seo chun an chuid is mó de theangacha na hEorpa a scríobh.

Ba é an cló Gaelach an chéad chóras scríbhneoireachta a úsáideadh in Éirinn le haghaidh an Ghaeilge a scríobh, de réir an chórais Rómhánaigh. D'úsáideadh an Eaglais Críostaí stíl scríbhneoireachta cosúil leis ar fud na hEorpa sa cúigiú céad. Tháinig Naomh Pádraig go hÉirinn sa chúigiú céad agus tá an chuma ar an scéal gur tosaíodh ag scríobh na Gaeilge de réir an chórais seo sa séú céad.

B'in an tOgham an córas scríbhneoireachta a bhíodh in Éirinn roimh theacht na Críostaíochta. Tagann an t-ainm seo as an dia Cheilteach Ogmios. Ainmníodh na litreacha as crainn sa chóras seo. Fuarthas an córas seo ó dhraoithe Ceilteacha na Mór-roinne agus tá sé le feiceáil ar chlocha cuimhneacháin ar fud na hÉireann.

Clár ábhair

Aibítir na Gaeilge

Litreacha traidisiúnta

Litir    Ainm (IPA) Crann (Ogham)
A á /ɑː/ ailm
B /beɪ/ beith
C /keɪ/ coll
D /deɪ/ dair
E é /eɪ/ eabhadh
F eif /ɛf/ fearn
G /geɪ/ gort
H héis /heɪʃ/ uath
I í /iː/ íodhadh
L eil /ɛl/ luis
M eim /ɛm/ muin
N ein /ɛn/ nion
O ó /oʊ/ onn
P /piː/ peith
R ear /ɑr/ ruis
S eas /εs/ sail
T /teɪ/ teithne
U ú /uː/ úr

Litreacha neamh-choitianta

Litir    Ainm (IPA)
J /dʒeɪ/
K /kɑː/
Q /kuː/
V /veɪ/
W wae /weɪ/
X eacs /ɛks/
Y /jeɪ/
Z zae /zeɪ/

Liosta Aibítir


Vicipéid
Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.


This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.