Article on other languages:
- Staal
- صلب_(سبيكة)
- Polad
- Стомана
- Čelik
- Acer
- Ocel
- Dur
- Stål
- Stahl
- Χάλυβας
- Steel
- Ŝtalo
- Acero
- Teras
- Altzairu
- فولاد
- Teräs
- Acier
- Açâr
- Stàilinn
- Aceiro
- פלדה
- Čelik
- Wocl
- Acél
- Baja
- Stál
- Acciaio
- 鋼
- gasta
- ფოლადი
- 강철
- Chalybs
- Stol
- Plienas
- Tērauds
- ഉരുക്ക്
- Ган
- Keluli
- Staal_(metaal)
- Stål
- Stål
- Acièr
- Stal
- Aço
- Asiru
- Oţel
- Сталь
- Azzaru
- Čelik
- Steel
- Oceľ
- Jeklo
- Челик
- Stål
- Chuma_cha_pua
- உருக்கு_(உலோகம்)
- ఉక్కు
- เหล็กกล้า
- Çelik
- Сталь
- فولاد
- Thép
- Irin
- 钢
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Is ionann an chruach agus cóimhiotal iarainn a bhfuil ábhairín beag carbóin (timpeall ar 0.2 - 1.7 %) ann. Tabhair faoi deara gurb ionann ainmníoch agus ginideach an fhocail Ghaeilge de réir an chaighdeáin oifigiúil: an chruach, na cruach. Úsáidtear an fhoirm cruaidh (an chruaidh, na cruadhach) i gcanúintí áirithe freisin.
Is é an tionchar a imríonn an carbón ar an iarann ná na hadaimh a choinneáil le chéile níos daingne, ionas nach féidir iad a asáitiú chomh furasta. Cuireann sin leis an teacht aniar atá sa chruach, i gcomparáid leis an ngnáthiarann.
Bhí na daoine ábalta cruach a tháirgeadh ó laethanta an Renaissance anuas, ach níor éirigh sí coitianta roimh lár na naoú haoise déag, nuair a tháinig próiseas Bessemer agus tiontaire Bessemer ar an bhfód. B'iad an t-innealtóir Sasanach, Henry Bessemer, agus an miotalóir Meiriceánach, William Kelly, a tháinig ar an smaoineamh faoin am céanna beag beann ar a chéile. Bhí an próiseas in úsáid taobh amuigh den Eoraip leis na céadta bliain anuas, le fírinne, ach níor rith le haon duine roimh Kelly agus Bessemer é a chur i bhfeidhm ar an mórscála sa tionsclaíocht.